Gençler Fındık Bahçelerindeki Deneyimini Anlatıyor

18 Ağustos 2012 Cumartesi 11:40:55

Gençlik Muhalefeti olarak, paranın iktidarına karşı dayanışma için yollara düşüyoruz. Dive’den, Malatya’dan, Kemalpaşa’dan, Fatsa’dan sömürü düzenine karşı dayanışma faaliyetini büyütüyoruz. İki senedir hasat zamanı umudu yeşillendirme çabasıyla giriyoruz fındık bahçesine.


Gençler Fındık Bahçelerindeki Deneyimini Anlatıyor

İlk günümüzü unutmuyoruz. İki sene önce 30 kişi bir günde 5 çuval fındıkla çıkmıştık bahçeden. Son gün 40 çuvalla kendi rekorumuzu kırmıştık. Fındık işçisini üreticisini dinliyoruz, öğreniyoruz. Ertesi sene acemilik dönemini atlatıyoruz denilebilir. Fındık çuvallarını atla bahçeden çıkartıp, bahçedeki işçilerle eşit sayıda fındık toplamak için öğle aramızı azaltıp terlemeye devam ediyoruz. Bir önceki sene öğrendiklerimizi de dilimize yerleştiriyoruz. Ve şimdi… fındık yeşerdi, kimisi dalından düştü, muhalefetin yola çıkma zamanı yaklaştı. 3. kez Fatsa’ya fındık bahçelerine işçinin, üreticinin yanında olmaya gidiyoruz. 23 Ağustosta Kemal Amcanın kapısını çalıp AKP’ nin geliştirdiği yeni sömürü politikalarını değerlendirip dayanışmayı örgütlü hale getirebilmek için gireceğiz bahçeye…

Fındığın Fiyatını Almanya Fındık Borsası Belirliyor
Fındıkta sömürü dünüyle bugünüyle bölgenin en temel meselesi durumunda. Dün bu mesele tefeci-tüccar sömürüsü ile ifade edilen bir durumdu. 12 Eylül öncesinde fındıkta sömürüye karşı mücadelenin odağı da tefecilerin açık senetlerle halkın emeğine el koymasıydı. Bu mekanizma bugün de kapitalizmin gelişimine uygun olarak sürdürülüyor. Tefeci-tüccarlarla artık bu sömürü daha çok bankalar aracılığı ile gerçekleştiriliyor. Bütün yıl boyunca ihtiyaçlarını ancak kredi alarak karşılayabilen köylüler bunun karşılığında bahçelerinin tapularını bankalara teminat olarak bırakıyorlar. Halkın kredi almaktan ya da tefeciden para almaktan başka bir çaresi yok. Fındıkla geçimini sağlaması mümkün değil. Çocuğunu okula göndermek, düğün yapmak, bahçeye gübre almak için sürekli paraya ihtiyaç var. Fındık ise bu ihtiyaçları karşılamaktan uzakta… Çünkü artık üreticinin ürettiği ürünle ilgili olarak hiçbir söz hakkı kalmamış durumda. Destekleme alımlarının ve taban fiyat belirlenmesinin son bulmasının ardından fındık fiyatını piyasaya hâkim olan birkaç tüccar belirliyor. Köylünün, ‘‘Almanya’daki fındık borsası benim bahçemdeki fındığın fiyatını belirliyor.’’ sözü, diğer alanlarda da olduğu gibi, fındıktaki küresel sömürü mekanizmasını da gösteriyor.

Fındıkta fiyat kontrolü Almanya’dan doğru belirlenmekte, dünya pazarındaki fındık talebinin neredeyse % 70i karadenizden sağlanmaktadır. Bugün fındık üreticisi, her geçen gün yenilenen politikalarla daha da fazla ezilmektedir. Birilerine kaliteli çikolata gibi ürünlerin yapımı için ucuz hammadde olarak pazarlanan fındıktan, emekçinin kazancı yok denilebilecek kadar azdır. Kapitalist dünya bu kadar büyük bir karın düşmemesi için, çözümü üreticinin ve işçinin sömürülmesinde bulmaktadır. Sömürülme düzeninde daha fazla sömürü metotlarının yeniden üretilmesini sağlayan neoliberal politikalar birçok alanda olduğu gibi tarımda da belirleyici olmuştur. Üreticinin ürünü üzerindeki hükmü tahayyülden kaldırılmış, fındık üreticisi emeğinin karşılığını alamamış, fındığına sahip çıkamamış ve fındıkla birlikte pazarlanan emekçinin hayatı olmuştur.

Fındık işçisi
Fındık üreticisi kadar bahçede beraber çalıştığımız işçinin de çilesi büyük. Çeşitli illerden karadenize yazları fındık toplamaya gelen işçilere sağlanan koşullar yaşanabilirliğin altında. Fındık işçileri çalışabilmek için sunulan bu sağlıksız koşullarda adeta hayatta kalabilme mücadelesi de veriyor. Dayıbaşı ya da amele başı olarak adlandırılan ekip başları çift yevmiye ile çalışırlar ama bahçede de fındık toplamaz, ekiptekileri koordine ederler. Yani işçilerin içinde de aslında bir sömürü çarkı döner. Ekipler günlük yevmiye karşılığı birçok bahçede çalışır. Sömürü düzeni Kürt işçileri iki kat daha fazla eziyor. Kürt işçiler yıllardır fındık toplamaya gelmelerine rağmen halen ‘toplamayı iyi bilmiyorlar’ gerekçesiyle ‘yerli işçilerden’ daha az ücrete çalıştırılıyorlar.  Üreticinin hali de işçinin durumunu etkilemektedir. İşçiye verilecek parayı toparlayabilmek bile gün geçtikçe fındık üreticisi için imkânsız hale gelmektedir. Fındık üretiminden kar elde edebilen,  ihtiyaçlarını karşılayabilen fındık emekçileri değildir. Bu üretimin değerini, ne fındık üreticisi ne de işçisi alabilmektedir.

Kadınlar
Fındıkta da manzara değişmiyor. En erken kalkan ve en geç yatan ise yine kadınlar. Kadınlar bütün gün bahçede ve evde koşuşturmaca içerisindeler. Kadınların yaşadıkları sorunlar, hayatın her alında olduğu gibi fındık üretim sürecinde de bitmiyor.  Kadınlar için ikinci mesai bahçeden eve gelir gelmez başlıyor. Evin bütün işleri; yemeği, temizliği, çocukların bakımı kadınların ikinci vardiyasını oluşturuyor. Çalışma hayatında özel olarak ele alınması gereken bir sosyal konu kadın tarım işçiliğidir. Türkiye’de kadının işgücüne katılım oranı gün geçtikçe büyük düşüş gösterse de, halen tarımda çalışanların %45,5.i kadındır. Ülke genelinde işgücüne katılan kadınların da %66,3 ünü tarım kesiminde çalışan kadın nüfusu oluşturmaktadır. Kadınlar, üretimin her aşamasına aktif bir biçimde katılmalarına karşın emeğinin karşılığını alamamaktadır.

Sonuç olarak
Fındığın alımı için biçilen fiyatların geç açıklanması ve düşük olması, ödemelerin geç yapılması, tarım emekçisine destek ve teşvik sağlanmaması temel sorunlardandır. Bu sömürü düzeni kökten değişmediği sürece çözüm olanaklı değildir. Fındık üreticisine devlet destek sağlamalı, işçilerin çalışma koşulları ve emeklerinin ederlerinde iyileştirmeler yapılmalıdır. Emekten yana üretici kooperatifleriyle fındık üreticisinin hakları korunaklı hale getirilmelidir.
Nazım Hikmet’le noktayı koyalım; ‘’Kurtuluş, bir şafak vakti karanlığın kenarından, onlar ağır elleriyle toprağa basıp, doğruldukları zaman, gelecektir.’’                                                                                                 
 


Muhaalefet

Diğer Haberler

Gündem | RedHaber E-Dergi | Emek | Ekonomi | Dünya | Ekoloji | Gençlik | Kadın | Söyleşiler | Kültür-Sanat | MuhalifSpor | Haziran Haberleri | Yerel Seçim 2014 | Direniş Haberleri
anasayfa | künye | muhalefet | yazarlar | arşiv
muhalefet.org bir Birgün Kitap yayınıdır.
İletişim için [email protected]

Sitemizi sorunsuz görebilmek için taryıcınızı güncellemenizi öneririz.
Mozilla Firefox - Internet Explorer - Google Chrome