Seçime giderken...

29 Mart 2014 Cumartesi 11:41:16

Türkiye yarın sandığa gidiyor. Sonucu merakla beklenen seçimde beş yıl süresince görev yapacak belediye başkanları, il genel meclisi üyeleri, belediye meclis üyeleri ve muhtarlar seçilecek.


Seçime giderken...

Yerel seçim sonuçları hem muhalefet hem de AKP hükümeti açısından büyük önem taşıyor. 30 Mart seçimlerinin AKP iktidarının düşüşünün başlangıcı olması bekleniyor. Seçimde tüm gözler özellikle iki büyük kentte İstanbul ve Ankara’da olacak.

1. Seçmen ve sandık sayısı nedir?

Yüksek Seçim Kurulu’nun belirlediği seçmen sayısı 52 milyon 695 bin 832. Seçmenler ülke genelinde toplam 194 bin 310 sandıkta oy kullanacak. Oy kullanacakların  26 milyon 704 bin 757’si kadın, 25 milyon 991 bin 75’i ise erkek seçmenlerden oluşuyor.

2. Kimler ne için oy kullanacak?
Köyde ikamet eden seçmenler, il genel meclisi üyeliği, köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği seçimi, büyükşehir olmayan illerde yaşayan vatandaşlar, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimi, büyükşehirlerde yaşayanlar ise büyükşehir belediye başkanlığı, belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimi için oy kullanacak.

3. Oylar hangi zarflarda kullanılacak?
Oy pusulaları turuncu, mavi ve mor renkli zarflara konulacak. İl genel meclisi üyelikleri  turuncu, Belediye başkanları mavi, belediye meclis üyelikleri sarı, büyükşehir belediye başkanlığı için beyaz renkli birleşik oy pusulası mavi renkli zarfa yerleştirilecek. Mor zarfa ise mahalle seçimlerinde mahalle muhtarı ile mahalle ihtiyar heyeti üyelerinin birlikte yazılı olduğu oy pusulası konulacak.

4 Oy verme işlemi ne zaman başlayacak?
32 ilde oy verme işlemi 07.00’de başlayacak 16.00’da sona erecek. Oy verme işleminin erken başlayacağı iller Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis. Geriye kalan 49 ilde ise oy verme işlemi 08.00-17.00 saatleri arasında oy kullanılabilecek.

5. Partiler ve oy pusulasındaki yerleri

Seçmenler 26 siyasi parti için oy kullanacak. Siyasi partilerin oy pusulasındaki yerleri şöyle; 1. sıra: HÜDAPAR, 2. sıra: DSP, 3. sıra: Alternatif Parti, 4. sıra: DYP, 5. sıra: Türk Parti, 6. sıra: HKP, 7. sıra: TKP, 8. sıra: Genç Parti, 9. sıra: BBP, 10. sıra: AKP, 11. sıra: Muhafazakar Yükseliş Parti, 12. sıra: Yurt Partisi, 13. sıra: Demokrat Parti, 14. sıra: EMEP, 15. sıra: ÖDP, 16. sıra: Millet Partisi, 17. sıra: Saadet Partisi, 18. sıra: Hak ve Özgürlükler Partisi, 19. sıra: LDP, 20. sıra: BDP, 21. sıra: BTP, 22. sıra: İşçi Partisi, 23. sıra: HDP, 24. sıra: CHP, 25. sıra: Hak ve Eşitlik Partisi, 26. sıra: MHP.

6. Propaganda yasağı ne zaman başlıyor?
Seçim propagandası 29 Mart Cumartesi günü saat 18.00’e kadar yapılabilecek. Propaganda serbestliği süresinde denetim ve gözetim yetkisi ilçe seçim kurullarında olacak. Yerel seçimin yapılacağı 30 Mart oy verme günü saat 06.00’dan 24.00’e kadar alkollü içki satılamayacak, içkili ve umumi yerlerde alkollü içki verilmesi ve içilmesi yasak olacak, eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalacak, eğlence yeri niteliğindeki lokantalarda yalnızca yemek verilebilecek.

7. Hangi kimlikler geçerli?
Üzerinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası olmayan resimli ve resmi bir kimlik belgesi ibraz eden seçmenin oy kullanabilmesi için bu belgelerin yanında ayrıca seçmen bilgi kağıdını veya nüfus müdürlüklerince verilmiş nüfus kayıt örneğini ibraz etmesi şart olacak.

8. Seçmen kağıdı olmayanlar ne yapacak?

Seçmen bilgi kağıdını gösteremeyenler, T.C Kimlik Numarası taşıyan kimlik belgeleri ile oylarını kullanabilecek.

9. Hükümlüler nasıl oy kullanacak?
Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde tutuklu ya da taksirli suçlardan hükümlü bulunan seçmenlerden bu kimlik belgeleri bulunmayanlar için cezaevi idaresince verilmiş belge kimlik belgesi yerine geçecek.

10. Seçim günü yasakları neler?
Seçim günü sabah saat 06.00’dan gece saat 24.00’e kadar, her ne suretle olursa olsun alkollü içki satılması, içkili yerlerde umumi mahallerde her çeşit alkollü içki verilmesi, içilmesi yasak olacak. Eğlenme mekanları da kapalı olacak. Emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiç kimse ateşli silahlar, patlayıcı maddeler, her türlü kesici, delici ve bereleyici aletler, yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler taşıyamayacak.

11. Yayın yapılabilecek mi?
Seçim günü saat 18.00’e kadar radyolar ve her türlü yayın organları tarafından seçim ve seçim sonuçları ile ilgili haber, tahmin ve yorum yapılması yasak olacak. Saat 18.00 ile 21.00 arasında ancak radyolarda YSK tarafından seçim ile ilgili olarak verilecek haber ve tebliğler yayınlanabilecek, saat 21.00’den sonra bütün yayınlar serbest olacak. YSK, isterse yayın yasaklarını saat 21.00’den önce de kaldırabilecek.

12. Kullanılan mühürler
Seçmen, oy kullanmak için sandık başına gittiğinde kendisine, sandık kurulu tarafından “evet” ya da “tercih” yazılı mühürler verilecek. Bu iki mühür de geçerli olacak. Seçmenin kullandığı oyun geçerli olması için, oy pusulasında tercih ettiği siyasi partinin ambleminin altındaki yuvarlağı, taşmayacak şekilde mühürleyecek.

13. Sandık kurulları kimlerden oluşuyor?
Seçmenlerin oy kullanacakları sandık kurulları Sandık kurulu, bir başkan bir memur üye, beş tane de siyasi partili üyeden oluşacak. Oy verme işlemi doğu illerinde saat 07.00’de, batı illerinde ise 08.00’den itibaren başlayacak. Sandık kurulu üyelerinin oy kullanmanın başlamasından en az bir saat önce sandık başında olması gerekiyor. Bu saatte sandık başında olmayan sandık görevlileri, görev yapamayacaklar, oy da kullanamayacaklar.

14. Sandık kurulları nasıl çalışacak?
Sandık güvenliğinin sağlanması için, siyasi parti temsilcilerinden oluşan sandık görevlilerinin mutlaka zamanında sandık başında olmaları ve tüm oy verme, tasnif işlemlerine eşlik etmeleri gerekiyor. Siyasi partilerin, sandık kurullarındaki resmi görevlilerinin dışında, bir de müşahitleri olabiliyor. Müşahitler de, oy sayma ve tasnif işlemleri sırasında kurulun çalışmalarını gözlemleyebiliyor.

15. Sandık güvenliği nasıl sağlanacak?

Siyasi parti temsilcilerinin sandık kurullarındaki görevlerini yapmalarının yanısıra, mutlaka oy verme ve tasnif işlemi sonrasında düzenlenen düzenlenen sandık seçim sonuç tutanağına sahip olmaları gerekiyor. Kurulda görevli her siyasi parti temsilcisi, istemesi halinde ıslak imzalı sandık seçim sonuç tutanağını alabiliyor. Bu tutanak, delil niteliğinde. İlerde, o sandığın sonucuna itiraz edilmek istendiği zaman, mutlaka ıslak imzalı bu tutanağın da ilçe seçim kuruluna, itiraz dilekçesi ile birlikte verilmesi zorunlu.

16. Sandık sonucu alınabilecek mi?
Yurttaşlara, ıslak imzalı sandık sonuç tutanağı verilmiyor. Ancak vatandaşlar, istemeleri halinde, bu tutanakların fotoğrafını çekerek, bunu siyasi partilerin ilçe örgütlerine ulaştırabilirler. İlgili sandık sonucuna itiraz ve ıslak imzalı tutanak bulunmaması halinde, vatandaşların çektiği bu fotoğraflar da delil niteliği taşıyabilecek.

17. Seçim torbalarına neden kalem koyuldu?
Olası seçim hileleri konusunda bir de, seçim sonuçlarının sandık sonuç tutanaklarına “uçan kalemle” yazılabileceği iddiasıydı. YSK, bu iddiayı da değerlendirerek, her ihtimale karşı, sandık kurullarına teslim edilecek tüm torbaların içine birer de tükenmez kalem koyulmasına karar verdi.

18. Sandık sonuçları ilk nereye gidecek?
Sandık sonuçları, sandık kurulları tarafından oluşturulduktan sonra, başkan ve iki siyasi parti temsilcisi kurul üyesi tarafından ilçe seçim kurullarına teslim edilecek. Ardından da, SEÇSİS sistemine girilecek. Sandık sonuçlarında herhangi bir itirazın olmaması için ilk kez bu seçimde güvenliği arttırıcı yeni bir önlem daha alındı; buna göre her sandık kuruluna, orada kurulacak her sandık için, üzerinde barkod bulunan boş seçim sonucu belgesi gönderildi.  Sandık kurulları, ancak barkodlu bu seçim sonuç belgelerine sonuçları işleyebilecek. Barkodlu bu belgelerde, İl, ilçe, sandık numarası ve seçmen sayısı önceden tanımlanmış olacak.

19. Sonuçlara nasıl itiraz edilecek?
Seçim sonuçlarına itirazların da süreleri var. Buna göre, ilçe seçim kuruluna sonuçlara ilişkin itirazlar en geç 1 Nisan günü saat 15.00’e kadar yapılabilecek. İtiraz yapılırken, itiraz dilekçesine itirazın dayandığı delilin (ıslak imzalı sandık sonuç tutanağı, bu bulunamıyorsa sandık sonuç tutanağının fotoğrafı) eklenmesi gerekiyor.
İlçe seçim kurulu itirazlar konusundaki kararını en geç 3 Nisan’a kadar verecek. İlçe seçim kurulu karar aldıktan sona, bu karara en geç bir gün içinde il seçim kurulunda da itiraz hakkı bulunuyor. İl seçim kurulu da kendisine yapılan itirazları iki gün içinde karara bağlayacak.

20. Oy kullanmama cezası var mı?
Yasaya göre, oy kullanmamanın cezası var. Ancak yasanın bu hükmü, bu seçimde uygulanmayacak. Dolayısıyla oyununu kullanmayan seçmenlere ceza verilmeyecek.
 


Diğer Haberler

Gündem | RedHaber E-Dergi | Emek | Ekonomi | Dünya | Ekoloji | Gençlik | Kadın | Söyleşiler | Kültür-Sanat | MuhalifSpor | Haziran Haberleri | Yerel Seçim 2014 | Direniş Haberleri
anasayfa | künye | muhalefet | yazarlar | arşiv
muhalefet.org bir Birgün Kitap yayınıdır.
İletişim için [email protected]

Sitemizi sorunsuz görebilmek için taryıcınızı güncellemenizi öneririz.
Mozilla Firefox - Internet Explorer - Google Chrome