Tek adamlık yetmedi tek parti olma peşinde

13 Aralık 2016 Salı 10:50:53
 Tek adamlık yetmedi tek parti olma peşinde

Başkanlığı içeren Anayasa değişikliği teklifine eklenen maddeyle AKP’nin, kendisine en uygun seçim sistemini uygulamasının yolu açılıyor. CHP’li Tezcan, "Seçimlerin serbest, denetlebilir ve gizli olması gibi en temel hükümlerden bile vazgeçilebilir" dedi
 
Anayasa değişikliğiyle ülkeyi ‘adı güçlendirilmiş cumhurbaşkanlığı, uygulaması başkanlık’ olan yeni sisteme götürecek düzenleme AKP’ye yetmedi. AKP, son dakikaya kadar seçim sistemi ile oynamasına izin verecek yetkiyi alarak yapılacak ilk seçimden daha güçlü çıkmayı da planlıyor.
 
Seçim sisteminde kökten değişiklik
BirGün'den Nurcan Gökdemir'in haberine göre; AKP ve MHP’nin mutabakatıyla hazırlanan değişiklik teklifiyle yürürlükteki Anayasa’nın ‘Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları’ başlıklı 67’nci maddesinin kaldırılması öngörülüyor. Bununla diğer bazı düzenlemelerin yanı sıra “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz” hükmü yürürlükten kaldırılıyor. Böylelikle iktidar partisinin, 3 Kasım 2019’da yapılması planlanan Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimleri öncesi, oluşacak siyasi konjonktüre göre en fazla sandalyeye sahip olabileceği bir seçim sistemini ülkeye dayatması mümkün olacak.
TBMM’deki en fazla sandalyeye sahip siyasi partinin seçimlere kısa süre kala seçim sisteminde kendi yararına düzenleme yapmasını engellemek amacıyla uzun yıllardır uygulanan bu hükmün kaldırılmasıyla AKP’nin ülkede gelişecek yeni duruma göre seçimlerden en avantajlı çıkabileceği düzenlemeleri yapmasına olanak sağlayacak.
 
Yürürlükten kaldırılması istenen 67’nci maddenin yurttaşların seçme ve seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarını düzenleyen diğer fıkralarına benzer hükümlerin Anayasa’nın başka maddelerinde de bulunması nedeniyle bu konularda uygulamada sorun yaşanmayacak. Ancak teklifin bu şekliyle kabulü durumunda seçimlerin, ‘serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm’ esaslarına göre ‘yargı, yönetim ve denetimi altında’ yapılmasını düzenleyen hüküm de yürürlükten kalkacak.
 
‘AYM’nin denetimini engelleyebilir’
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Anayasa Uzlaşma Komisyonu Üyesi Bülent Tezcan, seçimlerle ilgili en önemli düzenlemeleri içeren bu maddenin yürürlükten kaldırılması talebini önce ‘yazım özensizliği’ gibi değerlendirdiklerini ancak seçim sistemi tartışmalarının hemen başlamasıyla ‘art niyet’ olduğu kuşkularına kapıldıklarını söyledi.
 
Tezcan, AKP’nin böylece ‘seçimlerin serbest, gizli yapılacağı, tek dereceli olacağı’ gibi en temel hükümlerden bile vazgeçilmesinin yolunun açabileceğini ve Anayasa Mahkemesi’nin seçimleri denetlemesini engelleyebileceğini ifade etti.
 
'Ortada MHP kalmaz’
AKP’nin dar ya da daraltılmış bölge seçim sistemleri gibi seçenekleri geçmişte de tartışmaya açtığını anımsatan Tezcan yaşanacak sıkıntıları şöyle özetledi; “Dar bölgenin Türkiye’deki etnik ve mezhepsel ayrışmaların etkili olduğu sosyolojik yapı nedeniyle üniter devlet açısından sıkıntılar doğuracağı açık. Daraltılmış bölge uygulaması da, bölgeler özellikle büyük partilerin işine gelecek şekilde realize edilirse halkın temsili açısından büyük sakıncalar doğurur. Unutulmasın, özellikle de ortada MHP kalmaz.”
 
Tezcan, “İdeal model, seçmen iradesini parlamentoya en etkili şekilde yansıtacak nispi temsil esasına dayanan sistemdir. Türkiye milletvekilliği uygulaması ile birlikte en küçük partilerin bile temsil olanağı bulacağı bu sistem en doğrusudur” dedi.
 
'Etkisiz Meclis yaratılıyor'
“Bu Anayasa teklifinden sonra aslında seçim sistemine ilişkin şu veya bu teklifin de hiçbir önemi yok” diyen Tezcan şöyle devam etti; “Çünkü zaten etkisiz bir Meclis yaratılıyor. Yedek milletvekilliği ile milli iradenin yürütmeyi denetleme yetkisinin elinden alındığı, Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlarına ‘suç işleyin yargılanmayacaksınız’ diyen bir sistem yaratılıyor.”


Gündem | RedHaber E-Dergi | Emek | Ekonomi | Dünya | Ekoloji | Gençlik | Kadın | Söyleşiler | Kültür-Sanat | MuhalifSpor | Haziran Haberleri | Yerel Seçim 2014 | Direniş Haberleri
anasayfa | künye | muhalefet | yazarlar | arşiv
muhalefet.org bir Birgün Kitap yayınıdır.
İletişim için [email protected]

Sitemizi sorunsuz görebilmek için taryıcınızı güncellemenizi öneririz.
Mozilla Firefox - Internet Explorer - Google Chrome