Büyümeden çöküşe...Mısır ekonomisinde neler oluyor?

19 Ağustos 2013 Pazartesi

Mısır’da Müslüman Kardeşler’e karşı gelişen ayaklanmayı, bölgede emperyalizmin yeni yönelimlerine uyumlu bir düzen içine çekmek amacıyla yapılan darbe ve darbeden itibaren başlayan Müslüman Kardeşler ve Mısır Silahlı Kuvvetleri arasında çatışmalar, ülkeyi bir iç savaşa sürüklüyor.


Ülke içindeki çatışma ortamı ise, emekçi sınıflara şimdiden daha fazla yoksulluğun ve daha fazla işsizliğin kapılarını aralıyor.

Mısır’da emekçi sınıfların sömürü ve yoksulluğun İslami despotik düzenine karşı uzunca bir süredir sürdürdüğü direniş mücadelesinin önünde, şimdi Müslüman Kardeşler ve Ordu arasında yaşanan çatışma ortamının sonucu olarak gelişen daha fazla işsizlik ve eşitsizlik var. 

Mısır Ekonomisine Kuşbakışı

Yaklaşık nüfusunun yüzde 20’sinin açlık sınırının altında yaşadığı Mısır, özellikle yüksek işsizlik oranı ve ülke içinde büyüyen adaletsiz gelir dağılımı ile dikkatleri çekiyor.  İşsiz nüfusun yüzde 90’ını gençlerin oluşturduğu ülkede enflasyon ise yüzde 10’a yakın bir seviyede. (Temmuz ayı enflasyon oranı yüzde9,75 olarak açıklandı)

Dünya Bankası verilerine göre kadınların işgücüne katılım oranı 2008-2012 yılları arasında yüzde 24 ve kadın çalışanlar arasındaki işsizlik oranı yüzde 23 olarak açıklandı.

Ülkenin genelinde işgücüne katılım oranı ise yüzde 49.

1991 yılında IMF ile yapılan "Ekonomik Reform ve Yapısal Uyum Programı" adı altında neoliberal dönüşümlerle birlikte  tamamen dış sermayeye kapılarını açan Mısır ekonomisi, gelen dış sermayeyle birlikte bir büyüme süreci sağlarken, yakaladığı büyümenin kaynakları ve niteliği itibariyle aynı hızla ülkede işsizliği tırmandırmıştır. Gelir dağılımı ise o tarihten bu yana gittikçe bir bozulma grafiği içinde yer alıyor. 

Mısır ekonomisinde İhracatın önemli bir kolu petrole dayanmakta. Petrolün toplam ihracat içindeki payı yüzde 60'lara ulaşırken, arkasından tekstil, hazır giyim ile tarım ürünleri geliyor.

Ham petrol aynı zamanda ülkenin en fazla ithalatı yapılan ürün grubunu oluştururken, petrol gelirleri ülkeye döviz kazandıran ana sektörlerden biri. Petrol sanayi, ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını oluştururken, milli gelirdeki payı ise yaklaşık yüzde 10 olarak izleniyor.

İstihdamın yaklaşık yüzde 40'ını barındıran tarım sektörünün, ülkede 1980 sonrası hayata geçirilen "tarımda reform" uygulamaları kapsamında tamamı ile özel sektörün eline devredilmiştir. Bu sayede fiyat kontrolü ve teşvik uygulamalarını rafa kaldıran devlet, ülkenin temel geçim kaynaklarından biri olan tarımda ilerleme sürecini adeta durdurarak, ithal ürünlere bağımlı bir yapıya gelmiştir. Buğday, mısır ve şeker en fazla ithal edilen ürün gruplarını oluşturmaktadır.

Ülke sanayisi ise neoliberal politikalar sonucu "montaj sanayisi"ne dönüşmüş, özellikle otomotiv sektöründe yabancı menşeli şirketlerin montaj fabrikaları çoğunluğu oluşturmaktadır. Dolayısı ile IMF yapısal dönüşümlerinin gölgesinde ülkeye katma değeri oldukça küçük bir sanayinin, 1980’den bu yana ülkede var olduğunu söylemek mümkün.

Siyasi Krizden Ekonomik Krize…

Mısır'da darbe yönetiminin Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yaklaşık 12 milyar dolarlık yardım almasına rağmen ekonomik göstergeler ülke içinde krizi işaret ediyor.

Mısır'da en yüksek gelir kaynaklarından biri olan turizm bitti

Ulaşım, oteller, restoranlar ve hemen hemen tüm servis sektörü darbe aldı.

İmalat sektörü ve sanayisi hızla geriliyor

Ülke için yüzde 1-2 aralığında değişen büyüme tahminleri yüzde 0-1 aralığına çekildi

2008 yılında yüzde 7 seviyelerinde seyreden büyüme grafiği 2010 yılında yüzde 5’lere, 2013 yılında ise yüzde 2’li rakamlardaki beklentilere geriledi. Şimdi ise yüzde 0,5’ler konuşuluyor. Diğer bir ifadeyle ülkede bir ekonomik durgunluğun başlayacağı konusunda herkes hemfikir.
Mısır’da işsiz nüfusun büyük bölümünü gençler oluşturuyor.  Toplam işgücü nüfusu 28 milyon olan Mısır’da, 2013 yılı başı itibariyle 15-29 yaş arası işsiz gencin sayısı 3 milyona ulaşıyor. Bu da genç işsizlerin, toplam işsiz nüfusun yüzde 82’sini oluşturduğunu gözler önüne sermekte.

İşsiz kadın nüfusu ise bugünlerde 6 milyona yaklaşırken, bu rakam kadınlar arasındaki işsizlik oranını yüzde 25 seviyelerine çekiyor.

Yabancı Sermaye Mısır’dan Çekiliyor, İşsizlik Tırmanıyor
Ordunun Mursi iktidarını devirerek yönetime el koymasının ardından ülkede Müslüman Kardeşler ve darbe yanlıları arasında süren çatışma ortamının devam etmesine, küresel şirketlerin ülkeyi hızla terk etmeleri eşlik ediyor.

Bu durum, siyasi bir krize ekonomik bir krizin eşlik edeceği yönündeki beklentileri güçlendirirken, fabrikaların kapanması ve turizm gibi ülkenin önemli gelir kaynağını oluşturan sektörlerin sert bir daralma içine girmesi, işsizlik başta olmak üzere Mısır halkı üzerinde ciddi anlamda bir tehdit oluşturuyor.

Son birkaç gün içinde, başta Japon ve ABD menşeli şirketler Mısır’da üretimlerini durduklarını açıklarken, küresel petrol tekelleri de Mısır’daki şubelerinde faaliyetlerine ara verdiklerini duyurdu.
 

*Japon otomotiv devleri Toyota ve Suzuki Mısır’daki tüm üretim faaliyetlerini durdurduğunu bildirdi.

* ABD’li dev otomobil üreticisi General Motors Kahire yakınlarındaki fabrikasını ve ofisini kapatıyor

* Dünyanın en büyük petrol şirketlerinden Royal Dutch Shell, ülkedeki ofislerini birkaç günlüğüne kapatırken çalışanlarının iş seyahatlerine de sınırlama getirdi.

* İsveçli ev aletleri üreticisi Electrolux de Kahire yakınlarında 7 binden fazla kişiye istihdam sağlayan fabrikalarının kapısına kilit vurdu.

 


Diğer Yazılar

Gündem | RedHaber E-Dergi | Emek | Ekonomi | Dünya | Ekoloji | Gençlik | Kadın | Söyleşiler | Kültür-Sanat | MuhalifSpor | Haziran Haberleri | Yerel Seçim 2014 | Direniş Haberleri
anasayfa | künye | muhalefet | yazarlar | arşiv
muhalefet.org bir Birgün Kitap yayınıdır.
İletişim için [email protected]

Sitemizi sorunsuz görebilmek için taryıcınızı güncellemenizi öneririz.
Mozilla Firefox - Internet Explorer - Google Chrome